Mục lục bài viết
Gia đình đông người nhưng đất không quá rộng, hoặc muốn có thêm phòng cho con cái, kho đồ, phòng làm việc nhỏ: gác lửng là cách thêm diện tích mà không phải làm thêm một tầng đầy đủ. Tuy vậy, gác lửng không phải "miễn phí", và làm không khéo sẽ khiến nhà bí, nóng.
Gác lửng là gì?
Gác lửng là sàn phụ nằm giữa sàn tầng trệt và mái, chỉ chiếm một phần diện tích, thường dùng làm phòng ngủ phụ, góc học tập, kho hoặc phòng thờ. Với nhà cấp 4 mái dốc, phần không gian dưới mái là chỗ có thể tận dụng.
Khi nào nên làm gác lửng?
- Gia đình cần thêm 1 đến 2 phòng nhỏ mà đất không đủ trải thêm cánh.
- Mái nhà đủ cao và dốc để phần trên gác có chiều cao sử dụng thoải mái.
- Bạn cần kho đồ riêng tách khỏi khu sinh hoạt.
Không nên làm khi chiều cao mái thấp, khi gia đình có người lớn tuổi khó leo cầu thang, hoặc khi chỉ cần thêm một phòng mà đất vẫn còn rộng (thêm một cánh nhà một tầng có thể thoải mái hơn).
Những vấn đề kỹ thuật cần tính
| Vấn đề | Lưu ý |
|---|---|
| Kết cấu | Sàn gác chịu tải người và đồ đạc; cần dầm, sàn tính theo hồ sơ kết cấu, không làm theo kinh nghiệm |
| Chiều cao | Nên đảm bảo chiều cao thông thủy đủ thoải mái ở cả tầng dưới và gác; hỏi kiến trúc sư về giá trị cụ thể |
| Cầu thang | Đủ rộng, bậc thang vừa tầm, có tay vịn; tránh cầu thang quá dốc cho người lớn tuổi |
| Thông gió | Cần cửa sổ, ô thoáng hoặc quạt thông gió ở gác để không bị bí |
| Chống nóng | Gác sát mái thường nóng; cần cách nhiệt mái, trần và thông gió dưới mái |
| Thoát hiểm | Gác dùng để ngủ cần có cửa sổ hoặc lối thoát phụ |
Ảnh hưởng đến chi phí
Gác lửng thêm các hạng mục: dầm sàn, sàn, cầu thang, lan can, hoàn thiện sàn và trần. Nó cũng có thể tăng tải lên móng và cột, nên cần được tính ngay từ đầu, không nên thêm sau khi đã đổ móng. Mức tăng chi phí tính như một phần diện tích sàn bổ sung theo hệ số do đơn vị thi công áp dụng, xem cách quy đổi tại bài cách tính chi phí xây nhà trọn gói.
Gác lửng và nóng nực mùa gió Lào
Không gian sát mái là nơi nóng nhất. Những cách giảm nóng thường dùng: mái đua rộng, lớp cách nhiệt, thông gió dưới mái, cửa sổ đón gió, quạt hút. Xem chống nóng cho nhà ở mùa gió Lào.
Gác lửng hay thêm một tầng?
- Gác lửng: chi phí thấp hơn, diện tích nhỏ, thích hợp phòng phụ và kho.
- Thêm một tầng đầy đủ: diện tích sử dụng rộng hơn, nhưng cần kết cấu và chi phí cao hơn; xem nhà 1 tầng hay 2 tầng.
Checklist trước khi quyết định làm gác lửng
| Câu hỏi | Nếu trả lời "không chắc" |
|---|---|
| Chiều cao thông thủy ở phần gác có thoải mái đứng, đi lại không? | Nhờ kiến trúc sư đo trên mặt cắt, không ước chừng |
| Móng, cột có tính cho tải gác không? | Chốt kết cấu trước khi đổ móng |
| Gác dùng làm gì: ngủ, kho, thờ, học? | Chức năng khác nhau yêu cầu khác nhau |
| Có thông gió và ánh sáng cho gác không? | Bổ sung cửa sổ, ô thoáng, quạt hút |
| Cầu thang vừa tầm với người dùng? | Tránh thang quá dốc cho người lớn tuổi |
| Có lối thoát khi có sự cố? | Có cửa sổ hoặc lối phụ cho gác ngủ |
| Chi phí và kết cấu gác có nằm trong dự toán chưa? | Đưa vào ngay từ đầu |
Gác lửng cho các mục đích khác nhau
- Gác ngủ: cần chiều cao đủ để ngồi, đứng thoải mái, cửa sổ thoáng, an toàn cho trẻ nhỏ (lan can chắc, khe song nhỏ).
- Gác kho: có thể tối giản hơn, nhưng cần sàn đủ chịu tải đồ đạc và lối lên xuống an toàn.
- Gác thờ hoặc thư giãn: cần yên tĩnh, thông thoáng và lối tiếp cận thuận tiện.
- Gác học tập: cần ánh sáng đủ, ổ cắm, và nhiệt độ dễ chịu.
Những giải pháp cải thiện nhiệt độ và thông gió cho gác
- Cách nhiệt mái và trần để giảm nhiệt truyền xuống gác.
- Mở cửa sổ hoặc ô thoáng ở hai phía để gió xuyên qua.
- Cửa mái hoặc lam thông gió ở đỉnh để thoát khí nóng.
- Quạt hút hoặc quạt trần hỗ trợ khi trời nóng.
- Chọn màu sáng cho tường, trần.
- Giữ khoảng thông giữa gác và các phòng bên dưới để không khí lưu thông.
Kết luận
Gác lửng là giải pháp thông minh cho nhà cấp 4 khi chiều cao mái cho phép, miễn là bạn tính kết cấu, thông gió và cầu thang cẩn thận. Hãy chuẩn bị ngay từ khâu thiết kế để tránh những sửa chữa tốn kém sau này.
Bạn có thể tham khảo mẫu nhà cấp 4 hoặc gọi 0965629779 để kiến trúc sư xem giúp phương án cho nhà của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Gác lửng có cần xin giấy phép không?
Tùy quy định hiện hành và cách tính tầng, diện tích. Hãy hỏi UBND xã nơi có đất trước khi làm.
Gác lửng có ở được không?
Được nếu đảm bảo chiều cao, thông gió, ánh sáng và lối thoát. Nếu chỉ dùng làm kho, yêu cầu có thể thấp hơn.
Có thể làm gác lửng khi nhà đã xây xong không?
Có thể nhưng cần kỹ sư kiểm tra khả năng chịu tải của kết cấu hiện có, thường tốn kém và phức tạp hơn so với làm từ khi thiết kế.
